Schody

Schody jest to element budynku lub ukształtowanie terenu umożliwiający komunikację między różnymi poziomami. Schody jako element architektoniczny są już znane od czasów starożytnych. Początkowo pełniły jedynie funkcję praktyczną. W czasach średniowiecza schody kamienne podkreślały rangę kościołów, zamków, czy pałaców. Dopiero w epoce renesansu rozpoczęto budować bardziej dekoracyjne schody podkreślając w ten sposób rangę budowli. Ciasne i niewygodne schody służyły jako wejście dla służby. W czasach dzisiejszych ciasne i niewygodne schody budowane są w wejściach do piwnic i poddaszy, czy też w wejściach serwisowych maszyn i urządzeń w zakładach przemysłowych. Schody składają się z następujących części: biegi są to szeregi stopni, spoczniki poziome elementy umożliwiające odpoczynek, zmianę kierunku biegów, wejście do mieszkania. Wyróżniamy spoczniki piętrowe umieszczone na poziomie stropów oraz międzypiętrowe. Stopień składa się z dwóch części: części poziomej – podnóżek, stopnica lub posunięcie, oraz części pionowej to przednużek, podstopnica lub podniesienie. Poręcz (balustrada) jest to konstrukcja składająca się z uchwytów mocowanym bezpośrednio do ściany oraz poziomej belki biegnące wzdłuż biegów. Dusza jest to wolna przestrzeń między dwoma biegami. Schody dzielimy w zależności od miejsca usadowienia na zewnętrzne usytuowane na zewnątrz budynku i wewnętrzne będące wewnątrz budynku. W zależności od przeznaczenia użytkowego na główne, kuchenne, piwniczne. W zależności od materiału wyróżniamy schody drewniane, ceglane, kamienne, betonowe, żelbetowe, stalowe i z materiałów mieszanych. Klasyfikując schody według kąta nachylenia wyróżniamy łagodne – kąt nachylenia wynosi 30 stopni, schody normalne, których kąt nachylenia wynosi od 30 do 36 stopni oraz ostre, gdzie kąt nachylenia przekracza 36 stopni.

Klasyfikacja schodów

W zależności od miejsca położenia

    * wewnętrzne (wewnątrz budynku)
    * zewnętrzne (z zewnątrz budynku)

Według przeznaczenia użytkowego

    * główne
    * kuchenne
    * piwniczne
    * itp.

W zależności od kształtu w rzucie poziomym

Schody dwubiegowe z biegiem podwójnym górnym i dolnym
Schody dwubiegowe z biegiem podwójnym górnym i dolnym

    * jednobiegowe proste
    * dwubiegowe jednokierunkowe
    * dwubiegowe zwykłe z kierunkiem powrotnym
    * dwubiegowe łamane
    * dwubiegowe z biegiem podwójnym górnym i dolnym
    * trójbiegowe
    * wachlarzowe
    * zabiegowe
    * kręte

W zależności od kąta nachylenia

    * schody łagodne o nachyleniu do 30 stopni
    * schody normalne o kącie nachylenia 30 - 36 stopni
    * schody stromy których kąt nachylenia przekracza 36 stopni

W zależności od ognioodporności

    * ogniotrwałe
    * nieogniotrwałe

W zależności od materiału

    * drewniane
    * ceglane
    * kamienne
    * betonowe
    * żelbetowe
    * stalowe
    * z materiałów mieszanych


Do znanych i ciekawych przykładów schodów w architekturze można zaliczyć między innymi: schody z IV w. P.n.e. prowadzące do pałacu w Persepolis. Manierystyczne schody w przedsionku Biblioteca Laurenziana zaprojektowane prze Michała Anioła, barokowe schody królewskie w Watykanie zaprojektowane przez Berniniego Gian Lorenzo. Rokokowe schody hiszpańskie o 137 stopniach prowadzące z Pałacu Hiszpańskiego do kościoła Trininta dei Monti w Rzymie wybudowane w latach 1721-1725, a wykonane według projektu scenograficznego Francesco de Senetisa. XIX-wieczne klasycystyczne monumentalne schody w Odessie, które stanowiły scenografię do filmu „Pancernik Potiomkin”.